Omgaan met chronische pijn vanuit ACT

Chronische pijn is meer dan een fysieke ervaring. Het raakt je op alle vlakken van je leven. Je slaap verandert, relaties kunnen onder druk komen te staan, werk wordt ingewikkelder en ook je zelfbeeld krijgt vaak een knauw. Chronische pijn beïnvloedt niet alleen hoe je je voelt in je lichaam, maar ook hoe je het leven ervaart, hoe je naar de toekomst kijkt en welke rollen je nog voor jezelf ziet.

Voor veel mensen ontstaat er een uitputtende cyclus van hoop en teleurstelling. Steeds opnieuw zoek je naar dé oplossing: iets wat de lichamelijke pijn wegneemt, en liefst ook de emotionele last die ermee samenhangt. Dat is heel menselijk. Je wilt immers verder, vrijer, lichter leven. Geen wonder ook. Als iets pijn doet, wil je daar vanzelf van weg.

Maar juist in die zoektocht raakt soms iets anders in de knel.

De pijnval

Wanneer pijn steeds meer centraal komt te staan, ontstaat vaak een gevecht en vermijding. Je gaat minder bewegen, zegt vaker af, trekt je terug uit sociale contacten of stopt met dingen die je belangrijk vindt. Je wereld wordt kleiner.

Ironisch genoeg leidt dat gevecht en die vermijding vaak niet tot minder lijden, maar juist tot méér. Dat is wat we de pijnval noemen.

Een andere weg

ACT biedt een andere optie. Niet door pijn te ontkennen. Ook niet door jezelf te dwingen om er maar doorheen te gaan. Maar door op een andere manier met pijn te leren omgaan.

Bij ACT draait het om drie bewegingen:

1. Erkenning
   De pijn is er. Dat is een feit, geen falen.

2. Bereidheid
   Kun je ruimte maken voor wat er is, zonder al je energie te verliezen in de strijd ertegen?

3. Richting
   Als de pijn niet alles bepaalde, wat zou je dan belangrijk vinden?

Praktisch aan de slag

Bij Nuvira werken we met concrete oefeningen die helpen om anders met pijn om te gaan. Denk aan een body scan, waarmee je op een open en niet-oordelende manier contact maakt met je lichaam. Of aan een waardenkompas, waarmee je onderzoekt wat voor jou echt van betekenis is in dit leven.

Ook het oefenen met gedachten observeren kan helpend zijn. Een gedachte als 'ik ben zwak' hoeft niet meteen als waarheid te worden gezien. Soms is het alleen maar een gedachte die voorbij komt.

En vaak begint verandering klein. Een kleine stap, passend bij jouw waarden, kan al verschil maken. Niet omdat alles meteen anders is, maar omdat je jezelf weer een beetje terugvindt in wat je doet.

Leven met pijn, niet wachten op pijnvrij

Het doel is niet om pijnvrij te worden. Dat is voor veel mensen met chronische pijn helaas niet realistisch. Het doel is om een rijk, betekenisvol leven te leiden, mét pijn.

Je leven hoeft niet te wachten tot je pijn verdwijnt.